مجازات اعدام برای افساد‌ فی الارض – قاسم نجفی بابادی

 

افساد فی الارض یکی از اصطلاحاتی است که این روزها هم در محافل حقوقی و هم در رسانه‌ها بسیار شنیده می‌شود؛ باوجوداین، شاید تعریف، وجوه و ابعاد آن برای همه روشن نباشد. در این نوشتار، به‌اختصار، زوایای مختلف این اصطلاح حقوقی را بررسی می‌کنیم؛ ابتدا با جایگاه افساد فی‌ الارض و تعریف آن در دنیای حقوق کیفری آشنا می‌شویم؛ سپس مجازات این جرم را بررسی خواهیم کرد.

 

ارکان تشکیل دهنده جرم افساد فی الارض در قانون

ارکان تشکیل دهنده جرم افساد فی الارض در قانون به مانند دیگر جرایم نیازمند سه رکن اصلی می باشد که از دیدگاه بهترین وکیل سه رکن عبارتند از:

رکن قانونی و آن زمانی است که جرم در قانون جرم انگاری شده باشد. یعنی قانونگذار برای فعل و ترک فعل در قانون ، مجازات تعیین کرده باشد. به عبارت دیگر، در واقع جرم انگاری شده است. در پروندهایی که موضوع آن دعاوی، جرم محاربه است، این عمل از لحاظ قانون جرم است. چون  در مورد این جرم  قانون گذار صراحتا در ماده ۲۸۶ قانون مجازات اسلامی برای آن مجازات تعیین کرده است.

رکن مادی که همان رفتار فیزیکی مرتکب (فعل و ترک فعل و شرایط اوضاع و احوال)  را میگویند. رفتار مجرمانه در جرم محاربه وفق قانون ایران، عمل و رفتار فیزیکی مرتکب همان  کشیدن اسلحه  و اسیر کردن افراد  میباشد.

رکن معنوی یا روانی جرم مذکور، که در برگیرنده سوءنیت اعم از سوءنیت عام که عمد بودن عمل ارتکابی از سوی مرتکب را نشان می دهد. یا سوءنیت خاص که رسیدن به نتیجه است و در این جرم ایجاد نا امنی و خواستن میحطی نا امن و ضرر زدن را در برمیگیرد.

نکته: خوب است بدانید در صورت محقق شدن نتیجه (همان سوءنیت خاص) جرم محاربه در حالت تام بوده و در صورت عدم حصول نتیجه شروع به جرم محسوب میشود.

پرونده ی جرم محاربه اگر این سه رکن اصلی را دارا باشد برای رسیدگی باید مراحل قانونی را طی کند.

 

مفسد فی الارض

 

مجازات افساد‌ فی الارض

همان‌طور که در متن ماده نیز اشاره شده است، در صورت تحقق شرایط مذکور در این ماده و ارتکاب شخص به جرم افساد فی الارض، او به مجازات اعدام محکوم خواهد شد. حال، باید ببینیم که با نبودِ آن دو ویژگی ذکرشده، چه اتفاقی می‌افتد. طبق تبصره ماده ۲۸۶، گاهی دست‌کم یکی از نتایج برشمرده‌شده در ماده ۲۸۶ تحقق می‌یابد ولی قاضی احراز می‌کند که مرتکب قصد ایجاد این نتایج را نداشته و همچنین، علم و آگاهی هم نداشته است که رفتار او به این نتایج می‌انجامد. در این صورت، دو حالت ممکن است رخ دهد:

الف. این رفتار مشمول مجازات قانونی دیگری باشد: در این حالت، شخص به همان مجازات قانونی محکوم خواهد شد؛

ب. جرم او مشمول مجازات قانونی دیگری نباشد: مرتکب به بیش از ۲ تا ۵ سال یا بیش از ۶ ماه تا ۲ سال حبس تعزیری محکوم خواهد شد.

اشاره به این نکته ضروری است که استفادۀ قانونگذار از اصطلاح افساد فی الارض صرفا به ماده‌ ۲۸۶ قانون مجازات اسلامی محدود نمی‌شود. در قوانین دیگر نیز مانند قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح و سایر قوانین می‌بینیم که قانونگذار بارها از این اصطلاح استفاده کرده است؛ توضیح آنکه قانونگذار در این قوانین برخی از جرائم یا اَشکال خاص ارتکاب برخی از جرائم را در حکم افساد فی الارض دانسته است. در این موارد، بدون آنکه نیازی به تحقق تمامی شرایط و قیدهای ماده ۲۸۶ باشد، شخص مرتکب به مجازات این جرم (اعدام) محکوم خواهد شد.

مجازات سردستگی وقتی محاربه و افساد فی الارض تلقی شود

طبق ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی؛ هرکس سردستگی یک گروه مجرمانه را بر عهده گیرد به حداکثر مجازات شدیدترین جرمی که اعضای آن گروه در راستای اهداف همان گروه مرتکب شوند، محکوم می‌گردد مگر آن‌که جرم ارتکابی موجب حد یا قصاص یا دیه باشد که در این صورت به حداکثر مجازات معاونت در آن جرم محکوم می‌شود. در محاربه و افساد فی‌الارض زمانی که عنوان محارب یا مفسد فی‌الارض بر سردسته گروه مجرمانه صدق کند حسب مورد به مجازات محارب یا مفسد فی‌الارض محکوم می‌گردد.

تبصره ۱- گروه مجرمانه عبارت است از گروه نسبتاً منسجم متشکل از سه نفر یا بیشتر که برای ارتکاب جرم تشکیل می‌شود یا پس از تشکیل، هدف آن برای ارتکاب جرم منحرف می‌گردد.

تبصره ۲- سردستگی عبارت از تشکیل یا طراحی یا سازمان‌دهی یا اداره گروه مجرمانه است.

سردستگی در ارتکاب جرایم تعزیری: مجازات سردستۀ گروه، حداکثر مجازات شدیدترین جرمی است که اعضای آن گروه در راستای اهداف همان گروه مرتکب شوند.

سردستگی در ارتکاب جرایم موجب حد، قصاص یا دیه در قالب گروه مجرمانه، مجازات سردسته گروه، حداکثر مجازات معاونت در جرایم حد، قصاص یا دیه است.

سردستگی جرایم محاربه یا افساد فی‌الارض: مجازات سردسته، حسب مورد مجازات محاربه یا افساد فی‌الارض خواهد بود

 مجازات اعدام برای افساد‌ فی الارض

افساد فی الارض در جرایم اقتصادی

طبق ماده ۵۲۶ قانون مجازات؛ هر کس اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی نظیر برات‌های قبول شده از طرف بانک‌ها یا چک‌های صادره از طرف بانک‌ها و ‌سایر اسناد تعهدآور بانکی و نیز اسناد یا اوراق بهادار یا حواله‌های صادره از خزانه را به قصد اخلال در وضع پولی یا بانکی یا اقتصادی یا بر هم‌زدن نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی جعل یا وارد کشور نماید یا با علم به مجعول بودن استفاده کند چنانچه مفسد و محارب شناخته نشود به حبس از پنج تا‌ بیست سال محکوم می‌شود. بنابراین ممکن است جرایم مالی به نحوی گسترده باشد که بر فرد اطلاق افساد فی الارض شود.

 

 مجازات اعدام برای افساد‌ فی الارض

 

 

 

این مقاله بر گرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد.

 

کلینیک حقوقی استیناف گر با سال ها تجربه در خصوص مسائل مختلف حقوقی آماده ارائه هرگونه مشاوره رایگان به شما هم میهنان عزیز می باشد.

 

راه های ارتباطی ما برای انجام مشاوره رایگان:

وب سایت:   http://estinafgar.ir/

تلگرام:   https://t.me/estinafgar

اینستاگرام :  http://www.thepictaram.club/instagram/estinafgar

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *