مطالبه نفقه از ترکه همسر فوت شده – قاسم نجفی بابادی

 

زمانی که مردی فوت می کند ارث وی بین وراث متوفی تقسیم می گردد.

یعنی اگر متوفی دارای فرزند باشد، ارثی که به همسر متوفی می رسد یک هشتم می باشد و اگر متوفی فرزندی نداشته باشد، ارث زن از شوهرش یک چهارم است.

اما قبل از این که ارث متوفی تقسیم گردد و گواهی انحصار وراثت سهم وراث و تعداد آنها را تعیین کند، ابتدا کلیه دیون اعم از قرض، وام، بدهی های وی از دارای او کسر می گردد.

 

ملاک در تعیین حصه زوجه از ماترک متوفی، تاریخ فوت اوست، نه‌تاریخ صدور گواهی انحصار وراثت.

اگر مهریه زن وجه رایج است (نه سکه یا اموال منقول و غیرمنقول)‌ براساس «شاخص» سال فوت شوهر باید مهریه را محاسبه کند.

فرض کنیم زنی پس از ۲ سال از تاریخ فوت همسرش می‌خواهد مهریه خود  را مطالبه کند، آنچه مسلم است این دعوی باید به طرفیت ورثه متوفی که ترکه (اموال  به جا مانده از متوفی)‌ را پذیرفتند، در دادگاه طرح و اقامه شود.

 

ارث‌بری زن در ازدواج موقت

زن و شوهری که به ازدواج موقت به عقد هم در آمده‌اند از یکدیگر ارث نمی‌برند، مگر در ضمن عقد ازدواج موقت شرط ارث بردن شده باشد که هر کدام که یک چنین شرطی برای او شده است، همچون زن و شوهر دائمی ارث می‌برد.

 

دریافت  مهریه از همسر فوت شده

  • پرداخت مهریه از ترکه متوفی به این صورت است که زوجه می تواند مهریه خود را درصورتی که نبخشیده باشد و یا دریافت نکرده باشد از ترکه متوفی دریافت نماید.
  • اگر شوهر فوت کند و مالی از خود به ارث نگذاشته باشد پدر شوهر و سایر وراث تکلیفی برای پرداخت مهریه زن ندارند اساسا بر طبق قانون وراث تکلیفی به پرداخت دیون متوفی که مازاد از ما ترک است ندارد.
  • بنابراین مطالبه مهریه از ارث شوهر فوت شده امکانپذیر است.
  • برای این منظور زن بعد از فوت همسرش می تواند برای مطالبه مهریه از ارث دادخواستی در دفاتر خدمات قضایی مبنی بر مطالبه مهریه تقدیم و اقامه دعوا نماید.
  • میزان مهریه زوجه با نرخ روز محاسبه و پرداخت می گردد.
  • نرخ روز طبق شاخص بانک مرکزی محاسبه و تعیین می گردد.

برای مثال زمانی که فردی در سال ۹۶ فوت می کند، اگر مهریه همسر او در سال ۱۳۵۰، ۲۰ هزار تومان باشد، ابتدا ارزش ۲۰ هزار تومان آن زمان را با نرخ مصوب بانک مرکزی با همان نسبت به زمان حال تعیین می گردد و به قیمت سال ۹۶ پرداخت می گردد.

  • نکته قابل توجه این است که اگر زنی بمیرد و همسرش زنده باشد، فرزندان می توانند مهریه مادر متوفی خود را با دادخواست مطالبه طلب ( مهریه زن ) مطالبه نمایند.
  • لازم به ذکر است که مطالبه مهریه از ارث زوجه کم نمی کند.

چگونگی گرفتن مهریه از پدر شوهر

اما ممکن است در ضمن عقد نکاح و در سند ازدواج و یا حتی در قراردادی مستقل پدر شوهر پرداخت مهریه را تقبل کرده و یا ضمانت شوهر (پسرش) را کرده باشد که در این صورت زن می تواند برای آنچه پدر شوهر تعهد کرده  برای گرفتن مهریه از پدر شوهر به او مراجعه کند. چندی قبل درگیر پرونده ای بودیم که در سند ازدواج در قسمت مهریه پدر شوهر هم امضاء کرده باشد و قبول کرده بود که پرداخت مهریه متضامنا بر عهده او و پسرش می باشد.

 

درخواست اجرت‌المثل بعد از مرگ همسر

در تعریف اجرت‌المثل باید گفت که زن وظایف خاصی در زندگی زناشویی دارد که توسط قانون و شرع برشمرده شده است. این وظایف شامل تمکین عام و تمکین خاص است. تمکین عام به معنای حضور زن در زندگی مشترک و عمل به وظایفی است که شرع و قانون تعیین کرده است. مثلا زن شرعا نمی‌تواند بدون اجازه همسرش از خانه خارج شود. ادامه تحصیل و کار کردن زن در خارج از منزل نیز باید با اجازه شوهر باشد، هر چند در حال حاضر بسیاری از زنان این حقوق را در عقدنامه دریافت می‌کنند. تمکین خاص نیز به معنای عمل کردن زن به وظایف زناشویی است. حال اگر زن در طول زندگی مشترک و در خانه همسر خود، کاری به جز این موارد را به دستور شوهر انجام دهد، مستحق پاداشی است که به آن اجرت‌المثل گفته می‌شود.  قانون در صورت فوت شوهر، تکلیف این پرداخت را نیز معلوم کرده است که برابر آن: «زوجه می‌تو اند در صورت مطالبه، اجرت المثل ایام زندگی مشترک خود را از ماترک زوج متوفی با جلب نظر کارشناس مطالبه کند.»

 

مطالبه نفقه از ترکه همسر فوت شده

زوجه برای مطالبه نفقه از ترکه شوهر فوت شده در صورتی که ثابت شود، مرد در زمان حیاتش نفقه را پرداخت نکرده است، نفقه قابل وصول است ولی اگر زوجه در زمان حیات متوفی با وی زندگی می کرده و غذا، پوشاک و مسکن برای وی فراهم بوده نفقه قابل وصول نمی باشد

 

اموالی را که زن از آنها ارث می‌برد

براین اساس زوج از تمام اموال زوجه ارث می برد اما زوجه فقط از اموال ذیل ارث خواهد برد:  ۱- از اموال منقوله، از هر قبیل که باشد.  ۲- از ابنیه و اشجار  ۳- زوجه از قیمت ابنیه و اشجار ارث می‌برد و نه از عین آنها.  تا سال ۸۷ برابر قانون مدنی زن از زمین و بهای آن ارث نمی‌برد و معادل قیمت بنای احداثی در آن یا درختان، به اندازه ی سهم خود شریک است.

از سال ۸۸، زن از بهای زمین نیز ارث می‌برد و در صورتی که وارث بهای آن را به وی پرداخت نکند، می‌تواند ازعین اموال استیفاء حق کند.

فرزنـدان دختر در صـورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان پسر تا سن بیست سالگی و بعد از آن منحصراً درصورتی که معلول از کار افتاده نیازمند باشند، از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود بهره‌مند می‌شوند.

دریافت حقوق بازنشستگی یا از کارافتادگی، مستمری از کارافتادگی یا بازنشستگی حسب مورد توسط زوجه متوفی مانع از دریافت حقوق وظیفه یا مستمری متوفی نیست.

 

 

این مقاله بر گرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد.

 

کلینیک حقوقی استیناف گر با سال ها تجربه در خصوص مسائل مختلف حقوقی آماده ارائه هرگونه مشاوره رایگان به شما هم میهنان عزیز می باشد.

 

 

راه های ارتباطی ما برای انجام مشاوره رایگان:

وب سایت:   http://estinafgar.ir/

تلگرام:   https://t.me/estinafgar

اینستاگرام :  http://www.thepictaram.club/instagram/estinafgar

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *