چگونگی توقف عملیات اجرایی و ابطال اجراییه – قاسم نجفی بابادی

 

در مطلب پیش و رو به بررسی یکی از دعاوی مهم و شایع حقوقی تحت عنوان ابطال اجرائیه خواهیم پرداخت. قبل از شروع بحث لازم است تصریح نماییم، برابر با مقررات ماده ۱ «آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی و لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی» ( سند لازم الاجرا سند رسمی یا سند عادی است که بدون صدور حکم از دادگاه قابل صدور اجرائیه برای اجراء مدلول سند باشد مانند سند رسمی طلب و چک). همانگونه که ملاحظه می شود قانون گذار برای اسناد رسمی لازم الاجرا و برخی از اسناد عادی که در حکم سند لازم الاجرا تلقی می شوند «چک و قراردادهای بانکی» مزیت اجرای مفاد سند بدون مراجعه به دادگستری و اخذ حکم قطعی را منظور نموده است. در توضیح باید گفت، در صورتی که شما ذی نفع یک سند رسمی لازم الاجرا می باشید یا ذی نفع سند عادی در حکم سند لازم الاجرا هستید، می توانید بدون مراجعه به دادگستری و طی نمودن راه طولانی و مشقت بار اخذ حکم قطعی با مراجعه به دفترخانه تنظیم کننده سند یا ادارات ثبت مربوطه مدلول سند را به طرفیت متعهد آن اجرا نمایید. در واقع، این امتیازی است که قانونگذار برای اسناد لازم الاجرا در نظر گرفته است. در اینجا باید بدانید؛ هر سند رسمی لازم الاجرا محسوب نمی شود. برای مثال؛ اسناد رسمی مربوط به مالکیت اموال منقول لازم الاجرا نیست، اما سند رسمی مربوط به معامله املاک دارای سابقه ثبتی در صورتی که متضمن تعهداتی منجز باشد لازم الاجرا محسوب می گردد. همچنین سند نکاحیه در خصوص تعهدات منجز مربوط به مهریه سندی لازم الاجرا بوده و مدلول سند از طریق دفترخانه تنظیم کننده سند و ادارات ثبت مربوطه قابل اجرا می باشد.

 

منظور از دعوی ابطال اجرائیه چیست؟

پیش تر گفتیم؛ در خصوص اسناد رسمی لازم الاجرا یا اسناد عادی در حکم سند لازم الاجرا می توان بدون مراجعه به دادگستری درخواست صدور اجرائیه نمود. حال این امکان وجود دارد اجرائیه بر اثر اشتباه صادر گردد. برای مثال متعهد سند لازم الاجراء شخص الف باشد اما اجرائیه بر علیه شخص دیگری صادر گردد. یا فرضی را در نظر بگیرید که اجرائیه بر علیه متعهد سند صادر می شود اما سابقاً تعهد موضوع سند لازم الاجرا از جانب متعهد یا شخص ثالث تحقق یافته است. در موارد مذکور راهکار بی اثر کردن اجرائیه طرح دعوی ابطال اجرائیه می باشد.

 

تفاوت شکایت از عملیات اجرایی با شکایت از اصل اجرائیه

اگر شکایت نسبت به عملیات اجرایی نباشد، بلکه شکایت از اصل اجرائیه ثبتی باشد یعنی متقاضی مدعی است که اساسًا نباید اجرائیه صادر می گردید و بستانکار اجرایی، استحقاق دریافت وجه مندرج در اجراه را بعضی یا ک ًلا ندارد. در این حالت، موضوع در صلاحیت مراجع قضایی است و واحدهای اجرای ثبت، اشخاص را به اقامه دعوا ارشاد می نمایند.

دعوای «ابطال اجرائیه ثبتی»، «شکایت از دستور اجرای سند عادی» یا «شکایت از دستور رئیس ثبت محل» همگی دارای یک معنا و مفهوم هستند و می بایست به یکی از جهات زیر بوده و از نظر تقویم خواسته، مقوم به بیست و یک میلیون ریال باشد.

۱ -ادعای مخالفت «دستور اجرای سند رسمی» با مفاد سند

۲ -ادعای مخالفت «دستور اجرای سند رسمی» با قانون

۳ -ادعا به جهت پرداخت تمام یا قسمتی از موضوع سند لازم الاجرا (برائت ذمه)

۴ -ادعا به جهت باطل بودن مبنای صدور اجراه (مث ًلا بطلان قرارداد بانکی)

۵ -ادعا به جهت دریافت سود مازاد بر مصوبه شورای پول و اعتبار و عدم استحقاق شرعی و قانونی نسبت به تمام یا قسمتی از اجرائیه

۶ -ادعا به جهت اینکه اجرائیه بر مبنای عقد یا سندی صادر گردیده که در مراجع قضایی حکم قطعی نسبت به بطلان عقد یا بطلان سند (اعم از عادی یا رسمی) صادر گردیده است

 

 

اجراییه دادگاه

اجراییه دادگاه، ورقه ای است که به موجب آن به محکوم علیه (شخصی که حکم دادگاه بر علیه او صادر شده باشد) نسبت به الزام اقدام، به اجرای حکم صادر شده از سوی دادگاه، در موعد مقرر و زمان مشخص تذکر داده می شود. در ادامه برخی از نکات قابل توجه در مورد اجراییه دادگاه را به شما معرفی می کنیم:

  • اجرای همه احکام صادر شده از سوی دادگاه، به موجب ورقه اجراییه می باشد.
  • بنابر ماده ۳ اجرای احکام مدنی: “حکمی که موضوع آن معین نیست قابل اجراء ن می باشد”
  • طبق ماده ۴ اجرای احکام مدنی: “اجرای حکم با صدور اجراییه به عمل می‌آید مگر این که در قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد.”
  • بر اساس ماده ۵ اجرای احکام مدنی: “صدور اجراییه با دادگاه نخستین است.”

توقف عملیات اجرایی

آیا اقامه دعوی ابطال اجرائیه مانع ادامه عملیات اجرائی می باشد؟

مطابق مقررات مواد چهارم و پنجم قانون مذکور اقامه دعوی ابطال اجرائیه مانع از جریان عملیات اجرائی نیست مگر در مواردی که دادگاه حکم بر بطلان دستور اجرا داده و یا قرار توقیف عملیات اجرائی صادر نماید. در صورتی که دادگاه دلائل شکایت را قوی بداند یا در اجراء سند ضرر جبران ناپذیری باشد به درخواست مدعی بعد از گرفتن تامین قرار توقیف عملیات اجرائی را می دهد.

توقف عملیات اجرایی

شرایط و موارد ابطال اجراییه دادگاه

بعضی از رایج ترین موارد ابطال اجراییه دادگاه به شرح زیر اند:

  • ابطال اجراییه تاجران ورشکسته

تاجران ورشکسته می توانند با تصفیه دیون و یا انعقاد قرارداد ارفاقی، در جهت ابطال اجراییه اقدام نمایند.

  • ابطال اجراییه با آدرس اشتباه

اجراییه ابلاغ شده با آدرس اشتباه، قابل ابطال است.

  • ابطال اجراییه دستور موقت

اگر تا مدت ده روز پس از صدور حکم از سوی دادگاه، خواهان اقامه دستور اصلی دعوا نکند، محکوم علیه می تواند خواستار ابطال اجراییه دادگاه در مورد دستور موقت شود.

  • ابطال اجراییه تامین خواسته

در صورتی که خواهان دعوی اصلی را اقامه نکند و خوانده نسبت به پرداخت بدهی اقدام کند، ابطال اجراییه دادگاه می تواند رخ دهد.

  • ابطال اجراییه ثالث

شخص ثالث می تواند در شرایطی ابطال اجراییه را تقاضا کند:

  1. اجراییه صادر شده باشد ولی هنوز تجدید نظرخواهی انجام نشده باشد.
  2. رای قطعی باشد و شخص ثالث در دادرسی که منتهی به صدور حکم نهایی شده است، حضور نداشته باشد.

توقف عملیات اجرایی

مالى یا غیر مالى بودن دعوای ابطال اجرائیه

مالى یا غیر مالى بودن دعوى، تابع مفاد سند است. در صورت مالى بودن سند، دعوى مالى و در غیر این صورت غیر مالى است.

توقف عملیات اجرایی

توقف عملیات اجرایی

مدارک مورد نیاز جهت طرح دعوای ابطال اجرائیه

۱- تصویر مصدق اجرائیه (اختیاری)

۲- تصویر مصدق سند انجام یا سقوط تعهد (اختیاری)

۳- به همراه داشتن کارت ملی جهت احراز هویت و کارت عابر بانک جهت پرداخت هزینه ی دادرسی الزامی است.

۴- استماع شهادت شهود و مطلعین.

۵- تحقیقات محلی.

۶- درخواست استعلام.

۷- درخواست جلب نظر کارشناس.

۸- معاینه محلی.

۹- سایر دلایل و مستندات

توقف عملیات اجرایی

دادگاه صالح رسیدگی به دعاوی ناشی از ابطال اجرائه

مطابق مقررات ماده ۲ قانون پیش گفته مرجع صالح جهت رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای اسناد رسمی  دادگاه صلاحیت دار «دادگاه حقوقی» محلی است که در حوزه آن دستور اجرا داده شده است. بنابراین چنانچه دستور اجرا مفاد سند از اداره ثبت حوزه شهر تهران صادر گردیده باشد رسیدگی به دعوی ابطال اجرائیه در صلاحیت محاکم حقوقی تهران خواهد بود.

نکته: مراجع غیر دادگستری بدون اینکه در ماهیت دعوی طرفین دعوی ورود پیدا کنند و تنها با توجه به مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا یا اسناد عادی لازم الاجرا که حاکی از وجود طلب به نفع دارنده و به نام طلبکار در سند می باشد، اقدام به صدور اجراییه و توقیف اموال متعهد معادل مبلغ مندرج در سند مربوطه،می کنند تا با انتقال آن اموال توقیف شده (خواه پول یا عین معین) به طلبکار در سند، موجبات استیفای طلب طلبکار را فراهم کنند.

توقف عملیات اجرایی

چگونگی طرح دعوی

برای ابطال اجراییه باید مطابق مقررات آیین دادرسی مدنی، دادخواست تنظیم شود. به طور کلی مرجع رسیدگی به دادخواست ابطال اجراییه، دادگاه صالح می باشد. در اجراییه های صادر شده از مراجع دادگستری، دادگاه صالح همان دادگاهی است که حکم اجرا از سوی آن صادر شده است و باید دادخواست ابطال اجراییه تقدیم همان دادگاه صادر کننده رای شود. که البته در حال حاضر شما می توانید با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نسبت به طرح دعوی ابطال اجرائیه اقدام نمایید.

در صورتی که اجراییه اشتباه صادر شده باشد و باعث تضییع حقوق محکوم علیه یا شخص ثالث شده باشد و این حکم ضرر و زیانی را متوجه او کرده باشد، محکوم علیه یا شخص ثالث (هر شخصی به جز طرفین دعوا که در موضوع دعوا ذی نفع باشد) می توانند همراه با دادخواست ابطال اجراییه، تقاضای اعاده وضع به حالت سابق (جبران خسارت ناشی از حکم و برگرداندن حقوق از دست رفته محکوم علیه) را نیز داشته باشند. لازم به ذکر است که خوانده در دعوای ابطال اجراییه، خواهان اجراییه در دعوای اجراییه می باشد و نه مرجع صادر کننده حکم اجرا.در صورتی که حکم اجراییه از سوی اجرای ثبت صادر شده باشد دادگاه محل اجرای ثبت، دادگاه صالح شناخته شده و مرجع رسیدگی به موضوع است، یعنی فردی که خواستار ابطال اجراییه است می تواند به موجب سند رسمی خواستار ابطال اجراییه شود و یا در دادگاه محل اجرای ثبت تقاضای ابطال اجراییه کند.

توصیه و تاکید می نماییم؛ طرح هر دعوی نیازمند دانش و تخصص حقوقی می باشد. وکلای رسمی دادگستری با داشتن اطلاعات تئوری و کاربردی مربوط به هر دعوی از دانش و تبحر کافی در پیشبرد دعاوی حقوقی در مسیر قانونی خود برخوردار می باشند.

توقف عملیات اجرایی

 

 

این مقاله بر گرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد.

 

کلینیک حقوقی استیناف گر با سال ها تجربه در خصوص مسائل مختلف حقوقی آماده ارائه هرگونه مشاوره رایگان به شما هم میهنان عزیز می باشد.

 

 

راه های ارتباطی ما برای انجام مشاوره رایگان:

وب سایت:   http://estinafgar.ir/

تلگرام:   https://t.me/estinafgar

اینستاگرام :  http://www.thepictaram.club/instagram/estinafgar

 

 

نمونه دادخواست توقف عملیات اجرایی و ابطال اجراییه

دادگاه صالح رسیدگی به توقف عملیات اجرایی و ابطال اجراییه

چگونگی طرح دعوی توقف عملیات اجرایی و ابطال اجراییه

1 thought on “چگونگی توقف عملیات اجرایی و ابطال اجراییه – قاسم نجفی بابادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *